ხილის მიღებამ შესაძლოა ფილტვები ჰაერის დაბინძურებით გამოწვეული დაზიანებისგან დაიცვას

ამსტერდამში, ევროპის რესპირატორული საზოგადოების კონგრესზე წარმოდგენილი ახალი კვლევის თანახმად, მეტი ხილის მიღება, შესაძლოა, ხელს უწყობდეს ჰაერის დაბინძურების მავნე ზემოქმედების შემცირებას ფილტვების ფუნქციონირებაზე.

კვლევამ, რომელსაც ლესტერის უნივერსიტეტის გარემოსდაცვითი ჯანმრთელობისა და მდგრადობის ცენტრის დოქტორანტი პიმპიკა კაევსრი ხელმძღვანელობდა, გამოიკვლია, თუ როგორ ურთიერთქმედებს დიეტა PM2.5-ის ზემოქმედებასთან.

კაევსრიმ განმარტა, რომ მსოფლიო მოსახლეობის 90%-ზე მეტი ცხოვრობს ჰაერის დაბინძურების ისეთ პირობებში, რომლებიც აღემატება ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის მითითებებს და ცნობილია, რომ ეს ზემოქმედება აფერხებს ფილტვების ფუნქციას.

ხილითა და ბოსტნეულით მდიდარი დიეტა მუდმივად უკავშირდება ფილტვების ჯანმრთელობას. კვლევით ჯგუფს სურდა დაედგინა, შეეძლო თუ არა ხილის მიღებას დაბინძურებასთან დაკავშირებული ზიანის კომპენსირება.

გაერთიანებული სამეფოს Biobank-ში დაახლოებით 200,000 მონაწილის მონაცემების გამოყენებით, მკვლევარებმა შეაფასეს კვების ჩვევები, ფილტვების ფუნქცია (იზომება FEV1-ით – ერთ წამში ამოსუნთქული ჰაერის მოცულობა) და PM2.5-ის ზემოქმედება. მათ ასევე გაითვალისწინეს სხვა ფაქტორები, როგორიცაა ასაკი, სიმაღლე და სოციალურ-ეკონომიკური ფონი.

შედეგებმა თვალშისაცემი განსხვავება გამოავლინა ხილის მაღალი და დაბალი მოხმარების ჯგუფებს შორის. ქალებში, PM2.5-ის ზემოქმედების ყოველი 5 µგ/მ³ ზრდა დაკავშირებული იყო FEV1-ის 78.1 მლ-ით შემცირებასთან იმ პირებში, რომლებიც ხილს დაბალი რაოდენობით მოიხმარდნენ, შედარებით მცირე, 57.5 მლ-ით შემცირებასთან იმ პირებში, რომლებიც უფრო მაღალი რაოდენობით მიირთმევდნენ. ეს იმაზე მიუთითებს, რომ ხილის მოხმარება შესაძლოა გარკვეულწილად გვიცავდეს ჰაერის დაბინძურების მავნე რესპირატორული ეფექტებისგან.

კევსრი განმარტავს: „ჩვენმა კვლევამ დაადასტურა, რომ ჯანსაღი კვება დაკავშირებულია ფილტვების უკეთეს ფუნქციონირებასთან როგორც მამაკაცებში, ასევე ქალებში, ჰაერის დაბინძურების მიუხედავად. ქალებს, რომლებიც დღეში ოთხ ან მეტ პორცია ხილს მოიხმარდნენ, ფილტვები უფრო ნაკლებად ჰქონდათ დაბინძურებული”.

„ეს შესაძლოა ნაწილობრივ აიხსნას ხილში ბუნებრივად არსებული ანტიოქსიდანტური და ანთების საწინააღმდეგო ნაერთებით. ამ ნაერთებს შეუძლიათ შეამცირონ წვრილი ნაწილაკებით გამოწვეული ჟანგვითი სტრესი და ანთება, რაც პოტენციურად ანეიტრალებს ფილტვების ფუნქციაზე ჰაერის დაბინძურების მავნე ზემოქმედების ნაწილს.“

კაევსრიმ ასევე აღნიშნა, რომ კვლევის ფარგლებში მამაკაცები, როგორც წესი, ნაკლებ ხილს მიირთმევდნენ, ვიდრე ქალები და თქვა: „კვების ეს განსხვავება შესაძლოა ხსნიდეს, თუ რატომ დაფიქსირდა ხილის პოტენციური დამცავი ეფექტი ჰაერის დაბინძურებისგან მხოლოდ ქალებში“.

იტალიაში, ტურინის უნივერსიტეტში დაფუძნებული, ევროპის რესპირატორული საზოგადოების პროფესიული და გარემოსდაცვითი ჯანმრთელობის ექსპერტთა ჯგუფის თავმჯდომარემ, პროფესორმა სარა დე მატეისმა, რომელიც კვლევაში არ მონაწილეობდა, განაცხადა: „ეს კვლევა ადასტურებს ჯანსაღი დიეტის, განსაკუთრებით ახალი ხილით მდიდარი დიეტის, პოტენციურ სარგებელს რესპირატორული ჯანმრთელობისთვის“.

„თუმცა, ჯანსაღ კვებაზე წვდომა თანაბრად არ არის ხელმისაწვდომი მოსახლეობისთვის და მაშინაც კი, თუ ავტორები სოციალურ-ეკონომიკურ სტატუსს გაითვალისწინებდნენ, გარკვეული გაუგებრობის გამორიცხვა შეუძლებელი იქნებოდა.

„ჯანსაღი, მცენარეული საკვებით მდიდარი დიეტა მოსახლეობაში დაწყებითი სკოლიდანვე უნდა იყოს წახალისებული, არა მხოლოდ ქრონიკული დაავადებების პრევენციისთვის, არამედ ხორცით მდიდარი დიეტის ნახშირბადის კვალის შესამცირებლადაც.

„ეს არ ათავისუფლებს მთავრობებს გარემოსდაცვითი პოლიტიკის გაგრძელებისკენ, რათა ჰაერის დაბინძურება რაც შეიძლება დაბალ დონეზე ჩამოვიდეს. ეს არ ათავისუფლებს მათ არც პასუხისმგებლობისგან იმ პირებზე, რომელთა კვების რაციონის არჩევანს ხშირად ეკონომიკური საჭიროებები ზღუდავს.“

სტატიაზე მუშაობდა: რუსა ციცქიშვილი

წყარო: EATING FRUIT MIGHT PROTECT LUNGS FROM AIR POLLUTION DAMAGE