გაიცანით ,,ყოვლისშემძლე“ მცენარე, რომელიც ჰაერის დაბინძურებას ებრძვის

• ,,ჩვენ დავადგინეთ, რომ ეს მცენარე იწოვს 20%-ით მეტ გამონაბოლქვს, ვიდრე ექსპერიმენტისთვის გამოყენებული სხვა მცენარეები, შესაბამისად კოტონესტერის დარგვა საუკეთესო იქნება გადატვირთული ავტომაგისტრალების გასწვრივ“.
• კოტონესტერი თავდან ჩინეთში, ტაილანდსა და მიანმარში იყო გავრცელებული. აშშ-ში იგი კალიფორნიის, ორეგონისა და ვაშინგტონის შტატების კლიმატთან ადაპტირდა.
• ფშატი, კვიდო და ურთხელი ასევე ძალიან ეფექტურად ებრძვიან ჰაერის დაბინძურებას.

ინგლისში მებაღეობის სამეფო საზოგადოების მკვლევრებმა უფრო სიღრმისეულად შეისწავლეს მცენარე კოტონესტერი (Franchet’s cotoneaster, იგივე Cotoneaster franchetii).

,,ჩვენ დავადგინეთ, რომ ეს მცენარე იწოვს 20%-ით მეტ გამონაბოლქვს, ვიდრე ექსპერიმენტისთვის გამოყენებული სხვა მცენარეები, შესაბამისად კოტონესტერის დარგვა საუკეთესო იქნება გადატვირთული ავტომაგისტრალების გასწვრივ“, – განაცხადა კვლევის მთავარმა მეცნიერმა ტიანა ბლანუსამ.

გამოცემაში Environments გამოქვეყნებული კვლევა ადარებდა სხვადასხვა მეთოდს, რომლებითაც ფასდებოდა, თუ როგორ ებრძვის მცენარის ესა თუ ის ჯიში დამაბინძურებელ მტვრის ნაწილაკებს. შემდეგ ყველაზე ეფექტური მეთოდი გამოიყენეს ინგლისის ქალაქ რედინგში ზაფხულის პერიოდში სამანქანო გზების ახლოს დარგული მცენარეების შესასწავლად, რათა დაედგინათ, თუ რომელ მცენარეს ჰქონდა ყველაზე დიდი გავლენა ჰაერის გაწმენდის პროცესზე.

საუკეთესო შედეგის მქონე კოტონესტერი თავდან ჩინეთში, ტაილანდსა და მიანმარში იყო გავრცელებული. აშშ-ში იგი კალიფორნიის, ორეგონისა და ვაშინგტონის შტატების კლიმატთან ადაპტირდა.

ამ მცენარისთვის დამახასიათებელი თვისებებით, რომლებიც მას დაბინძურებულ ჰაერთან ბრძოლაში ეხმარება, სხვა მცენარეებიც გამოირჩევიან. განსაკუთრებით კი ისეთები, რომლებსაც შებუსული ფოთლები აქვთ.

,,მცენარის შებუსული ფოთლები და მისი ხაოიანი ზედაპირი უფრო მეტ მტვრის მყარ ნაწილაკს იტევს, თუმცა ამასთანავე მსგავსი ფოთლების მქონე მცენარეებისათვის მათი შეწოვა უფრო რთულია ფოთლის მოძრაობის დროს“, – განაცხადა ბლანუსამ.

ფშატი, კვიდო და ურთხელი ასევე ძალიან ეფექტურად ებრძვიან ჰაერის დაბინძურებას.

იმას, თუ მცენარის რომელ ჯიშებს დარგავთ, ყველაზე მეტი მნიშვნელობა ენიჭება გადატვირთული სამანქანო გზების გამწვანების შემთხვევაში. თუ იყენებთ ჰაერის გაწმენდისადმი ნაკლებად მიდრეკილ ჯიშებს, საჭიროა, რომ ბუჩქების რიგის სისქე 2 მეტრზე მეტი იყოს, რათა იგივე შედეგი მიიღოთ, რასაც ჰაერის აქტიურად გამწმენდი მცენარეების გამოყენების შემთხვევაში მიიღებდით.

მებაღეობის სამეფო საზოგადოების ეს კვლევა იმ მიმდინარე პროექტის ნაწილია, რომლის მიზანია, მკვლევრებმა აღმოაჩინონ ,,ყოვლისშემძლე“ მცენარეები, რომლებიც დაეხმარება ქალაქის დაგეგმარების სამსახურსა და მებაღეებს გლობალური დათბობისა და კლიმატური ცვლილებების უარყოფითი გავლენის შემსუბუქების ხელშემწყობი გარემოს შექმნაში.

*ეს პუბლიკაცია ან ვიდეო შექმნილია საქართველოს სტრატეგიული კვლევებისა და განვითარების ცენტრის (CSRDG) მხარდაჭერით, ევროკავშირისა და კონრად ადენაუერის ფონდის მიერ დაფინანსებული პროექტის „სამოქალაქო საზოგადოების ინიციატივა: მდგრადი, ღია და ანგარიშვალდებული სამოქალაქო საზოგადოების ორგანიზაციები საქართველოს განვითარებისთვის” ფარგლებში. მის შინაარსზე სრულად პასუხისმგებელია ორგანიზაცია „მწვანე პოლუსი და ჩემი ქალაქი მკლავს“ და შესაძლოა, რომ იგი არ გამოხატავდეს ევროკავშირისა და კონრად ადენაუერის ფონდის შეხედულებებს.
პროექტს “სამოქალაქო საზოგადოების ინიციატივა” ახორციელებს კონსორციუმი კონრად ადენაუერის ფონდის (KAS) ხელმძღვანელობით შემდეგ არასამთავრობო ორგანიზაციებთან ერთად – საქართველოს სტრატეგიული კვლევებისა და განვითარების ცენტრი (CSRDG), სამოქალაქო საზოგადოების ინსტიტუტი (CSI), კონსულტაციის და ტრენინგის ცენტრი (CTC), განათლების განვითარების და დასაქმების ცენტრი (EDEC) და ევროპული პოლიტიკის ინსტიტუტი (IEP).

სტატიაზე მუშაობდა : ნინი თოიძე

წყარო : www.ecowatch.com

1 თებერვალი 2024 წელი