ჰაერის დაბინძურება აუტიზმისა და სხვა ნეიროგანვითარების დარღვევების რისკს ზრდის

ორსულ ქალებზე ბინძური ჰაერისა და სტრესის ზემოქმედებამ შეიძლება გაზარდოს აუტიზმისა და ნერვული განვითარების სხვა დარღვევების მქონე ბიჭების დაბადების შანსები.

დიუკის უნივერსიტეტის მიერ ჩატარებულმა კვლევამ გამოავლინა პოტენციური კავშირი   ჰაერის დაბინძურებასა და სტრესის ზემოქმედებას შორის იმ მომავალ დედებსა და ახალშობილ ბიჭებს შორის, რომლებსაც ისეთი ნევროლოგიური დარღვევები უვითარდებათ, როგორიცაა აუტიზმი.

კვლევა, რომელიც ფოკუსირებული იყო თაგვებზე, მიუთითებს მამრობითი სქესის მიდრეკილებაზე აუტიზმის მსგავსი სოციალური ქცევისა და ტვინში განსხვავებული კავშირებისადმი. მთელ მსოფლიოში 10 ადამიანიდან 9 ამჟამად დაბინძურებულ ჰაერს სუნთქავს, რაც აჩენს კითხვებს იმის შესახებ, თუ რატომ რჩება აუტიზმის მაჩვენებელი მსოფლიოში ჰაერის დაბინძურების დონეზე მნიშვნელოვნად დაბალი.

„გარემოს ტოქსინები ზოგიერთი ადამიანისთვის უარესია, ვიდრე სხვებისთვის და ყოველთვის ზარალდებიან ყველაზე დაუცველი პოპულაციები “, – თქვა სტაცი ბილბომ, ფსიქოლოგიისა და ნეირომეცნიერების პროფესორმა დიუკის უნივერსიტეტში. იგი ვარაუდობს, რომ დედების სტრესის ფაქტორები, როგორებიცაა სიღარიბე და საცხოვრებელი პირობებით შექმნილი დაუცველობის შეგრძნება, შეიძლება მალული მინიშნებები იყოს იმაზე, თუ რომელ ბავშვებს გაურთულდებათ მდგომარეობა და რომლებს –  არა.” ეს არ ნიშნავს, რომ მდიდარ ხალხზე სტრესი არ მოქმედებს“, – განაგრძო ბილბომ. „მაგრამ სულ სხვაა, როდესაც გიწევს ფიქრი იმაზე, თუ სად აპირებ ცხოვრებას და დაცული ხარ თუ არა შენივე სახლში.“

ეთიკური რეგულაციების გამო, კვლევა ვერ ჩატარდებოდა ორსულებზე და, სანაცვლოდ, თაგვები გამოიყენეს. ჯგუფმა დააფიქსირა, რომ როდესაც დიზელის ნაწილაკები კონტროლირებად გარემოში შეიყვანეს და ცხოველებს ჩვეულებრივზე ნაკლები სამშენებლო მასალა მიეწოდათ, მდედრობითი სქესის ჩვილები მოსალოდნელად განვითარდნენ, მაგრამ მამრობითი სქესის ბავშვები მთელი ცხოვრების განმავლობაში გამუდმებით არასწორად კითხულობდნენ სოციალურ სიგნალებს.

უკვე ცნობილია, რომ ჰაერის დაბინძურება ცვლის ბავშვებში ტვინის უბნების კავშირს და ასევე გავლენას ახდენს რესპირატორული სისტემების ფუნქციონირებაზე, ხოლო ღარიბი ფენის მქონე ადამიანებს უფრო ხშირად უვითარდებათ ქრონიკული ასთმა.

სტატიაზე მუშაობდა : ლილი ყვავილაშვილი და დეა კუსიანი

წყარო : airqualitynews.com

27 სექტემბერი 2022 წელი